W 2017 roku naukowcy z Instytutu Przyszłości (USA) twierdzili, że 85% zawodów, które będą popularne w 2030 roku, jeszcze nie zostało wynalezionych. Wówczas niewielu w to uwierzyło. Wydawało się, że w zaledwie 15 lat świat nie może zmienić się aż tak bardzo.
A jednak tak się stało – i już teraz nowe możliwości sztucznej inteligencji wypierają niektóre profesje. Zgodnie z najnowszym raportem Światowego Forum Ekonomicznego ze stycznia 2025 roku na temat przyszłości rynku pracy, to AI będzie miało największy wpływ na zmiany w biznesie do 2030 roku – twierdzi tak 86% badanych.
Co więcej, niemiecka gazeta Bild planuje zredukować znaczną część swojego zespołu – redaktorów, korektorów, grafików – zastępując ich sztuczną inteligencją oraz specjalistami, którzy będą z nią pracować. To posunięcie pozwoli firmie zaoszczędzić około 100 milionów euro. Z kolei technologiczny gigant IBM ogłosił, że w ciągu najbliższych kilku lat zastąpi prawie 8 tysięcy miejsc pracy sztuczną inteligencją.
W 2023 roku, według danych LinkedIn, liczba ofert pracy związanych z generatywną AI wzrosła 36-krotnie w porównaniu do 2022 roku. Obecnie można znaleźć już prawie 150 tysięcy takich ofert pracy na całym świecie. A wynagrodzenie takich specjalistów w USA sięga nawet 300 tysięcy dolarów rocznie.
Przyjrzyjmy się zawodom przyszłości, które już zaczynają się pojawiać, a rekruterzy powinni być na nie gotowi.
#1. Inżynier promptów
Generatywna sztuczna inteligencja potrafi przetwarzać język naturalny, co oznacza, że użytkownicy mogą wydawać jej polecenia, posługując się zwykłym, codziennym językiem. Właśnie w taki sposób wpisujesz swoje zapytania do ChataGPT.
Inżynier promptów (czy w języku polskim inżynier podpowiedzi) to specjalista, który potrafi sformułować takie polecenie w skuteczny ciąg tekstu. Nie tylko pomaga w szkoleniu AI, ale również uzyskuje dokładnie takie wyniki, jakich oczekujesz. Jego zadanie polega na formułowaniu zapytań w sposób maksymalnie zrozumiały dla sztucznej inteligencji.
Na przykład, jeśli chcesz wygenerować tekst do reklamy kursu biznesowego za pomocą AI, możesz wpisać: „Napisz tekst reklamy mojego kursu <<Zarządzanie finansami>>” – a potem nieskończenie długo edytować to, co otrzymasz. Błąd takiego polecenia polega na zbyt ogólnym sformułowaniu. AI sama wymyśli zalety Twojego kursu, ale nie ma gwarancji, że będą one zgodne z rzeczywistością lub dopasowane do grupy docelowej.
„Napisz reklamowy tekst o długości 300-400 znaków w języku polskim na temat kursu <<Finansowy przepływ>>, który uczy, jak zarządzać budżetem, oszczędzać i zwiększać dochody. Tekst będzie skierowany do osób w wieku 20–30 lat, mieszkających w Polsce, z przeciętnym wynagrodzeniem 6 tys. zł. To ludzie, którzy chcą lepiej zarządzać swoimi pieniędzmi.”
W takim przypadku efekt będzie znacznie bardziej precyzyjny i skuteczny.
#2. Audytor AI
Nie wystarczy uzyskać dobrych wyników – praca sztucznej inteligencji musi być także precyzyjna i bezstronna. Problem polega na tym, że systemy generatywne uczą się poprzez interakcje z ludźmi i mogą przejmować ich uprzedzenia lub stereotypowe podejście do określonych tematów.
Amerykańska firma zajmująca się tworzeniem chatbotów, Tidio, przeprowadziła ankietę, z której wynika, że tylko 2% respondentów uważa AI za całkowicie obiektywną. Prawie 45% jest przekonanych, że sztuczna inteligencja wzmacnia istniejące uprzedzenia, a 40% twierdzi, że jej stronniczość odzwierciedla poglądy jej twórców.
Tidio poprosiło trzy popularne modele AI – DALL-E 2, Midjourney i Stable Diffusion – o wygenerowanie obrazu „ambitnego dyrektora generalnego”. Wyniki eksperymentu były następujące:
- DALL-E 2 wygenerował obrazy przedstawiające zarówno kobietę, jak i czarnoskórego mężczyznę.
- Midjourney stworzył bardzo schematyczne grafiki, które były trudne do zinterpretowania – można było jedynie rozpoznać sylwetki ludzi.
- Stable Diffusion wygenerował wyłącznie mężczyzn w średnim wieku, ubranych w garnitury.
Co ciekawe, aby AI wygenerowała obraz kobiety, konieczne było dodanie słowa „emocjonalny” – terminu, który w rzeczywistości często dyskredytuje kobiety na stanowiskach kierowniczych. Natomiast zastąpienie go określeniami takimi jak „pewny siebie”, „zdecydowany” czy „uważny” ponownie skutkowało wygenerowaniem wyłącznie mężczyzn.
Tidio poprosiło również Stable Diffusion o wygenerowanie obrazu programisty. W rezultacie AI przedstawiła wyłącznie młodych białych mężczyzn – wszyscy mieli brody, a większość z nich nosiła okulary.
Im bardziej technologie generatywne wchodzą do codziennego użytku, tym większym problemem staje się ich stronniczość. Właśnie dlatego w Nowym Jorku już w lipcu 2023 roku weszło w życie prawo wymagające audytu systemów AI wykorzystywanych w procesach rekrutacyjnych.
Zadaniem audytora AI jest upewnienie się, że stereotypy i uprzedzenia są w jak największym stopniu eliminowane z wyników generowanych przez sztuczną inteligencję.
#3. Human-Machine Teaming Manager
Im więcej sztuczna inteligencja i inne technologie przejmują rutynowe zadania, tym częściej firmy potrzebują wsparcia w integracji ludzi i AI, aby skutecznie realizować cele biznesowe.
Human-Machine Teaming Manager to nowa generacja specjalistów odpowiedzialnych za efektywną współpracę między ludźmi a sztuczną inteligencją. Do jego obowiązków należą:
- Opracowywanie strategii – określanie najlepszych sposobów integracji AI w procesach pracy i optymalizacja interakcji między ludźmi a maszynami.
- Analiza potrzeb i ocena – badanie specyficznych potrzeb danego biznesu i identyfikacja obszarów, w których sztuczna inteligencja może przynieść największe korzyści.
- Szkolenie i dostępność – przygotowywanie pracowników do efektywnej współpracy z AI.
- Zarządzanie zespołem – koordynacja pracy specjalistów AI, programistów i innych pracowników w celu zapewnienia harmonijnej współpracy między ludźmi a sztuczną inteligencją.
- Monitorowanie i analiza – śledzenie wyników oraz efektywności współpracy ludzi i AI, analiza danych oraz rekomendowanie usprawnień.
Celem Human-Machine Teaming Managera jest nie tylko zapewnienie, że AI skutecznie wykonuje swoje zadania, ale także harmonijne włączenie jej w środowisko pracy, uwzględniając potrzeby i możliwości ludzi.
W praktyce to coś w rodzaju zaawansowanej wersji specjalisty ds. AI – osoba, która dba o to, aby wszystkie inteligencje, nawet te sztuczne, współdziałały ze sobą w optymalny sposób.
#4. Etyk AI
Im bardziej sztuczna inteligencja wpływa na nasze codzienne życie, tym częściej pojawiają się pytania o etykę jej stosowania. Kto jest właścicielem treści napisanych przez AI? Czy można sprzedawać obrazy stworzone przez wirtualny umysł?
Chat Bing (oparty na GPT-4) definiuje tę rolę jako specjalistę „odpowiedzialnego za bezpieczne i etyczne wykorzystanie AI”. Przykładowo, etyk AI może zajmować się zapewnianiem sprawiedliwej interakcji między kandydatami do pracy a systemami sztucznej inteligencji, które pomagają w procesie rekrutacji.
Ponadto jego obowiązkiem jest monitorowanie bezstronności algorytmów, aby sztuczna inteligencja nie dyskryminowała kandydatów ze względu na ich cechy osobiste – płeć, rasę czy status rodzinny.
Jeszcze do niedawna zawód etyka AI był istotny głównie dla firm technologicznych zajmujących się rozwojem AI. Jednak w nadchodzących latach liczba pytań dotyczących etycznego stosowania sztucznej inteligencji oraz zapotrzebowanie na takich specjalistów znacznie wzrośnie. Ich rola stanie się szczególnie ważna tam, gdzie decyzje podejmowane przez AI mogą mieć wpływ na zdrowie fizyczne, psychiczne lub etyczny dobrostan ludzi.
Do głównych obowiązków etyka AI należeć będzie:
Tworzenie standardów etycznych – wytycznych, którymi powinni kierować się programiści i użytkownicy AI.
Ocena potencjalnych zagrożeń – analiza możliwych negatywnych skutków wynikających z wykorzystania AI.
Opracowywanie regulacji i dokumentów – tworzenie zasad mających na celu ograniczenie lub zapobieganie ryzykom oraz nadużyciom związanym ze sztuczną inteligencją.
#5. Projektant osobowości AI
Asystenci głosowi, tacy jak Siri czy Alexa, już dawno przestali zaskakiwać. Jednak gdy te technologie dopiero się pojawiły, zrewolucjonizowały rynek. Klucz tkwi w tym, że systemy sztucznej inteligencji zostały zaprojektowane z uwzględnieniem cech osobowości i potrafią naśladować emocje.
Rana El Kaliouby, założycielka Affectiva – amerykańskiej firmy zajmującej się oprogramowaniem opartym na AI – twierdzi, że coraz większe znaczenie mają spersonalizowane systemy, które przypominają żywych ludzi. Według niej w najbliższej przyszłości taki sposób interakcji między ludźmi a maszynami stanie się normą. Komunikacja z AI przyjmie bardziej „ludzki” charakter.
Zadaniem projektanta osobowości AI jest właśnie tworzenie takich systemów. Aby sztuczna inteligencja sprawiała wrażenie bardziej „żywej”, specjalista tego typu uczy ją subtelnych, ale istotnych aspektów komunikacji. Oznacza to na przykład implementowanie odniesień kulturowych, definiowanie cech charakteru AI oraz szkolenie jej w rozumieniu frazeologizmów, slangu, sarkazmu i humoru. W praktyce ta rola polega na nadaniu maszynie osobowości.
Jest to stosunkowo nowa dziedzina, dlatego wymagania wobec projektanta osobowości AI będą zależeć od specyfiki biznesu i samego produktu.
#6. Inżynier biotechnologii AI
Medycyna i opieka zdrowotna to obszary, w których generatywne technologie mogą wprowadzić zmiany mające ogromny wpływ na nasze życie.
Zastosowania sztucznej inteligencji w biotechnologii obejmują identyfikację i analizę leków, diagnostykę obrazową oraz modelowanie predykcyjne. Oznacza to, że AI, analizując wyniki badań i zdjęcia diagnostyczne pacjenta, może z dużym prawdopodobieństwem wykrywać choroby – nawet na ich wczesnym etapie. Może także śledzić zmiany w stanie zdrowia i wspierać lekarzy w tworzeniu skutecznych planów leczenia. Dodatkowo sztuczna inteligencja znajduje zastosowanie w zarządzaniu danymi z badań klinicznych.
Inżynier biotechnologii AI łączy dwie dziedziny – biotechnologię i sztuczną inteligencję. Jego zadaniem jest opracowywanie i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań na styku tych dwóch obszarów.
Dzięki uczeniu maszynowemu AI może zarządzać rozproszonymi zbiorami danych klinicznych, prowadzić wirtualną diagnostykę oraz analizować ogromne ilości informacji, co znacząco przyspiesza procesy badawcze i zwiększa precyzję diagnoz.
#7. Detektyw danych
Jeśli fascynują Cię CSI lub Sherlock Holmes, kariera detektywa danych może być właśnie tym, czego szukasz. Taki „śledczy”, wspierany sztuczną inteligencją, będzie w stanie dosłownie w kilka sekund rozwiązywać sprawy kryminalne lub – na przykład – wykrywać zdrady małżeńskie.
Dzięki wykorzystaniu AI do analizy obiektów na nagraniach wideo specjalista może śledzić ruchy podejrzanego, znajdować dowody rzeczowe i analizować ogromne ilości materiału w ułamku czasu, który normalnie zajęłoby to ludzkim detektywom.
Zastosowanie sztucznej inteligencji w organach ścigania staje się coraz powszechniejsze, co otwiera wiele możliwości zawodowych dla kreatywnych i spostrzegawczych osób.
