Ostatnie miesiące 2025 roku otwierają przed polskimi przedsiębiorcami nowy rozdział w korzystaniu z Funduszy Europejskich. Dzięki uruchomieniu programów finansowanych z budżetu UE na lata 2021-2027 firmy mogą uzyskać bezzwrotne dotacje oraz preferencyjne finansowanie na rozwój, innowacje, cyfryzację i zieloną transformację.
W poniższym artykule przedstawiamy najważniejsze programy UE dostępne dla firm w Polsce pod koniec 2025 roku i później.
Ścieżka SMART (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027)
Ścieżka SMART to flagowy konkurs w ramach programu FENG (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki), ukierunkowany na wsparcie innowacji i prac B+R w przedsiębiorstwach. Umożliwia firmom sfinansowanie kompleksowych projektów – od badań przemysłowych, przez rozwój technologii, po wdrożenie innowacyjnych rozwiązań w działalności gospodarczej.
👤 Dla kogo: Mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, duże firmy, a także konsorcja przedsiębiorstw (w tym z udziałem jednostek naukowych) mogą ubiegać się o wsparcie. Program jest otwarty zarówno dla pojedynczych firm, jak i grup współpracujących nad wspólnym projektem.
🚀 Na co dofinansowanie: Projekty badawczo-rozwojowe i wdrożeniowe, obejmujące rozwój nowych produktów, usług lub technologii oraz ich komercjalizację. Ścieżka SMART wspiera m.in. finansowanie prac B+R, tworzenie lub rozbudowę zaplecza laboratoryjnego, wdrażanie innowacji w firmie, internacjonalizację (ekspansję zagraniczną) czy cyfryzację procesów.
💸 Poziom wsparcia: Dotacja bezzwrotna może pokryć do 80% kosztów kwalifikowanych projektu, w zależności od wielkości firmy i typu działań. Całkowity budżet programu to ok. 4,3 mld euro, co oznacza dużą pulę środków na najlepsze innowacyjne pomysły. Na jeden projekt konsorcjum maksymalna kwota dofinansowania może sięgnąć 150 mln zł.
🗓️ Termin naboru: Konkursy ogłaszane są cyklicznie. Obecnie trwa nabór dla projektów realizowanych w konsorcjach do 30 września 2025 r. Dodatkowo uruchamiane są konkursy tematyczne (np. Ścieżka SMART na rzecz dostępności), o nieco innych terminach dla poszczególnych typów wnioskodawców.
🔎 Więcej informacji: Szczegółowe informacje o konkursie, dokumentacja i wytyczne znajdują się na stronach NCBR (Narodowego Centrum Badań i Rozwoju), które jest instytucją wdrażającą ten program. Warto śledzić komunikaty NCBR/PARP, gdzie ogłaszane są kolejne nabory w ramach Ścieżki SMART.
Kredyt Ekologiczny (FENG – wsparcie efektywności energetycznej)
Kredyt ekologiczny to instrument finansowania łączący komercyjny kredyt bankowy z dotacją UE – dzięki niemu przedsiębiorstwa mogą uzyskać znaczącą premię (bezzwrotną dotację) na inwestycje poprawiające efektywność energetyczną. Program realizowany jest przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) w ramach FENG i wspiera firmy planujące tzw. zieloną transformację – zmniejszenie zużycia energii, emisji i kosztów operacyjnych dzięki modernizacjom technologicznym
👤 Dla kogo: Oferta skierowana jest do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, a także tzw. small mid-caps i mid-caps (większych firm do ok. 3000 pracowników) z całej Polski. Warunkiem skorzystania jest posiadanie zdolności kredytowej – firma zaciąga kredyt w banku współpracującym z BGK, który następnie częściowo spłacany jest dotacją.
🚀 Na co dofinansowanie: Kredyt ekologiczny dofinansuje projekty inwestycyjne mające na celu zmniejszenie zużycia energii pierwotnej o co najmniej 30% w skali przedsiębiorstwa. Mogą to być m.in.: termomodernizacja budynków używanych w działalności, wymiana starych maszyn i urządzeń produkcyjnych na energooszczędne, instalacja odnawialnych źródeł energii (np. fotowoltaiki, pomp ciepła) na potrzeby własne firmy. Zakres projektu oraz obligatoryjne działania (np. ocieplenie budynku) muszą wynikać z audytu energetycznego dołączonego do wniosku.
💸 Warunki finansowania: Wsparcie wypłacane jest w formie premii dotacyjnej na spłatę części kapitału kredytu zaciągniętego na dane przedsięwzięcie. Dotacja może pokryć maksymalnie do 80% kosztów kwalifikowanych inwestycji. Minimalna wartość projektu to 2 mln zł wydatków kwalifikowanych. Ostateczna wysokość dofinansowania zależy od lokalizacji przedsięwzięcia, wielkości firmy oraz rodzaju uzyskanej pomocy (regionalna pomoc inwestycyjna lub de minimis).
🗓️ Termin naboru: Nabory wniosków w ramach Kredytu Ekologicznego są ogłaszane etapowo. Nowy konkurs został ogłoszony 23 września 2025 r., a przyjmowanie wniosków potrwa od 24 października 2025 r. do 8 stycznia 2026 r.
🔎 Więcej informacji: Szczegóły programu (lista banków, dokumenty, kalkulatory korzyści) dostępne są na stronie BGK.
Program Dig.IT – granty na transformację cyfrową MŚP
Dig.IT – Transformacja Cyfrowa Polskich MŚP to nowy program grantowy Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP) finansowany z Funduszy Europejskich, który ma przyspieszyć cyfryzację i automatyzację firm z sektora produkcyjnego. Jego celem jest wsparcie przedsiębiorstw w inwestycjach w nowoczesne technologie informatyczne, automatykę i robotykę, aby podnieść ich konkurencyjność i efektywność działania w duchu Przemysłu 4.0.
👤 Dla kogo: Mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa prowadzące działalność w sektorze przetwórstwa przemysłowego lub usług produkcyjnych na terenie całej Polski. Dodatkowym wymogiem będzie wykazanie minimalnego stażu firmy (np. 5 lat działalności) oraz dostępności limitu pomocy de minimis. Program planuje objąć wsparciem ok. 400 firm z tej grupy.
🚀 Na co dofinansowanie: Grant można przeznaczyć na zakup i wdrożenie nowoczesnych technologii cyfrowych w firmie, w szczególności: oprogramowania (np. systemy ERP/MES, rozwiązania chmurowe, AI itp.), sprzętu IT (serwery, urządzenia przemysłowe z elementami IoT), a także na szkolenia pracowników z obsługi nowych narzędzi. Dofinansowanie pokryje również zlecenie prac programistycznych (software na zamówienie) oraz zakup niezbędnych materiałów eksploatacyjnych do wdrażanych systemów. Celem jest kompleksowa cyfrowa transformacja procesu produkcji lub jego otoczenia (magazynowanie, logistyka, sprzedaż, bezpieczeństwo itp.), prowadząca do wzrostu dojrzałości cyfrowej przedsiębiorstwa.
💸 Wysokość wsparcia: Dotacja udzielana będzie w ramach pomocy de minimis i wyniesie maksymalnie 50% wartości netto inwestycji. Kwota dofinansowania dla pojedynczego projektu może wynieść od 150 tys. zł do 850 tys. zł. Łączny budżet przewidziany na granty dla firm to ok. 140 mln zł (co oznacza wsparcie dla kilkuset MŚP).
🗓️ Termin naboru: Program Dig.IT jest na etapie wdrażania – nabór wniosków planowany jest w IV kwartale 2025 roku.
🔎 Więcej informacji: Oficjalne informacje o projekcie Dig.IT publikuje Agencja Rozwoju Przemysłu – na stronie ARP dostępne są zapowiedzi i będzie tam udostępniony formularz wnioskowy.
Wsparcie OZE dla przedsiębiorstw (Program FEnIKS 2021-2027)
Program FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko) to największy krajowy program UE ukierunkowany na inwestycje ekologiczne, transportowe i energetyczne. Jednym z jego filarów jest wsparcie przedsiębiorstw inwestujących w Odnawialne Źródła Energii (OZE) oraz poprawę efektywności energetycznej.
👤 Dla kogo: Przedsiębiorcy planujący budowę lub rozbudowę instalacji OZE na potrzeby komercyjne lub własne, a także związane z tym inwestycje towarzyszące. W praktyce wsparcie kierowane jest głównie do firm realizujących większe projekty energetyczne – np. farmy fotowoltaiczne, wiatrowe, biogazownie czy systemy kogeneracyjne – spełniające minimalne progi mocy zainstalowanej przewidziane w programie.
🚀 Na co dofinansowanie: Przykładowy konkurs FEnIKS w obszarze OZE oferuje dotacje na budowę i modernizację odnawialnych źródeł energii (zarówno produkujących energię elektryczną, jak i ciepło) oraz powiązaną infrastrukturę. Wsparcie obejmie m.in.: tworzenie elektrowni słonecznych, wiatrowych, wodnych o znacznej mocy, instalacji do produkcji paliw alternatywnych (np. biogazu), budowę magazynów energii współpracujących z OZE, a także infrastrukturę przyłączeniową (linie, przyłącza do sieci elektroenergetycznej, ciepłowniczej czy gazowej) niezbędną do wdrożenia tych źródeł. Program stawia wymagania co do skali projektu – np. turbiny wiatrowe, elektrownie wodne i instalacje na biomasę muszą mieć moc powyżej 5 MW, farmy fotowoltaiczne i biogazownie powyżej 0,5 MW, a magazyny energii co najmniej 1 MW.
💸 Forma i poziom wsparcia: Finansowanie inwestycji w OZE z FEnIKS ma charakter mieszany – projekty mogą liczyć na dotacje inwestycyjne oraz preferencyjne pożyczki (częściowo umarzalne). Typowo część nakładów pokrywana jest bezzwrotną dotacją, a część bardzo nisko oprocentowaną pożyczką, co razem znacznie obniża koszt kapitału dla przedsiębiorcy. Intensywność wsparcia zależy od rodzaju projektu i regionu – dla inwestycji w OZE często wynosi ok. 40-70% kosztów kwalifikowanych (w formie dotacji + umorzenie części pożyczki).
🗓️ Termin naboru: Nowy nabór ogólnopolski na duże projekty OZE zaplanowano od 30 stycznia do 30 kwietnia 2026 r. (I kwartał 2026). Przedsiębiorcy zainteresowani dotacjami OZE powinni przygotować m.in. studium wykonalności, analizy środowiskowe oraz wymagane pozwolenia przed złożeniem wniosku.
🔎 Więcej informacji: Konkursy w obszarze energetyki w programie FEnIKS obsługuje najczęściej NFOŚiGW (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) jako instytucja pośrednicząca. Aktualne ogłoszenia, dokumentacja naborów i wymogi dostępne są na portalu funduszy europejskich oraz na stronach NFOŚiGW. Warto śledzić również strony Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, gdzie publikowane są harmonogramy konkursów FEnIKS oraz ich wyniki.
Automatyzacja i robotyzacja MŚP – Polska Wschodnia
Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) 2021-2027 to program dedykowany rozwojowi gospodarczemu w makroregionie Polski Wschodniej. Jednym z priorytetów jest wsparcie cyfrowej transformacji i unowocześniania przedsiębiorstw z tego obszaru. Działanie 1.2 Automatyzacja i robotyzacja MŚP oferuje dotacje inwestycyjne dla firm, które chcą wdrożyć rozwiązania z zakresu automatyki przemysłowej i robotyki, aby zwiększyć swoją produktywność i innowacyjność. To szansa dla wschodnich województw, by dogonić resztę kraju pod względem technologii produkcji.
👤 Dla kogo: Mikro-, małe i średnie firmy z terenów Polski Wschodniej, tj. z województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego (zgodnie z zakresem programu FEPW). Wnioskodawcami mogą być przedsiębiorstwa produkcyjne oraz inne MŚP planujące zautomatyzować swoje procesy biznesowe na obszarze któregoś z tych województw.
🚀 Na co dofinansowanie: Zakres wsparcia obejmuje inwestycje w nowoczesne technologie produkcyjne – w szczególności zakup maszyn, linii technologicznych, robotów przemysłowych, cobotów, systemów automatyzacji i oprogramowania służących automatyzacji procesów w firmie. Projekt musi prowadzić do wdrożenia innowacji procesowej lub produktowej w działalności przedsiębiorstwa, zwiększając jego wydajność, jakość wyrobów lub efektywność kosztową. Przykładowo, dotacja może sfinansować zrobotyzowane stanowiska pracy, inteligentne systemy sterowania i monitoringu produkcji, technologie przemysłu 4.0 (IoT, AI w produkcji, druk 3D, cyfrowe bliźniaki itp.) dostosowane do potrzeb danego MŚP.
💸 Poziom wsparcia: Dofinansowanie ma formę bezzwrotnej dotacji ze środków UE. Kwota dofinansowania na jeden projekt jest ograniczona – przykładowo w poprzednich naborach wynosiła do 2 mln zł na firmę. Budżet całego konkursu sięga kilkuset milionów złotych, co pozwoli wesprzeć dziesiątki innowacyjnych przedsięwzięć w regionie.
🗓️ Termin naboru: Kolejny nabór w działaniu 1.2 dla Polski Wschodniej planowany jest na IV kwartał 2025 roku. Przedsiębiorcy z Polski Wschodniej powinni śledzić regionalne portale informacyjne oraz stronę programu FEPW.
🔎 Więcej informacji: Szczegółowe informacje o warunkach konkursu można znaleźć na portalu funduszy europejskich oraz na stronie PARP.
Powyższe programy to tylko wybrane przykłady możliwości wsparcia, jakie fundusze unijne 2025+ oferują polskim przedsiębiorcom. Oprócz nich funkcjonują liczne inne inicjatywy, m.in. Granty na internacjonalizację (eksport), bony na innowacje regionalne, czy specjalne środki z Krajowego Planu Odbudowy na cyfryzację i zielone inwestycje.
Kluczem do sukcesu jest wczesne rozeznanie dostępnych opcji i przygotowanie projektu spełniającego kryteria danego programu. Firmy powinny śledzić oficjalne komunikaty (MFiPR, PARP, NCBR, NFOŚiGW) oraz korzystać z dostępnych harmonogramów naborów. Dzięki temu możliwe będzie skuteczne aplikowanie o środki, które pomogą rozwinąć biznes, zwiększyć konkurencyjność na rynku krajowym i zagranicznym oraz wdrożyć innowacje przy wsparciu środków Unii Europejskiej. Fundusze UE stanowią istotny impuls rozwojowy – warto z nich skorzystać, by zrealizować ambitne cele swojej firmy.
Chcesz być na bieżąco?
